19. ୧୯. ବାବବାଦିର୍
ମାପ୍ରୁ ୱିଜୁୱାଲେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ଦି ୱାରି ଡାଗ୍ରୁ ବାବବାଦିରିଙ୍ଗ୍ ପୋକ୍ସିମାହାନ୍। ବାବବାଦି ଲୋକୁ ମାପ୍ରୁଦିବାଣାନ୍ କାବୁର୍ ୱେନ୍ଜି ମାରହାର୍ ମାରି ଆକା ୱାରି ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ସି ମାର୍ହାର୍।
ଏସ୍ତିୱାଲେ ଆହାବ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦେଶେମ୍ଦି ରାଜା ମାର୍ହାନ୍ ଆୟା ୱେଡ଼ାଦୁ ଏଲୀୟ ବାବବାଦି ମାର୍ହାନ୍। ଆହାବ ରାଜା ଉଣ୍ଡ୍ରେ ସେଇଲୋକୁ ମାର୍ହାନ୍। ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ବାଣ୍ଡିସ୍ନି ଉଣ୍ଡ୍ରେ ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି ଉପାସନା କିଦେଙ୍ଗ୍ ଇଜି ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ବିଜାର୍ କିତାନ୍। ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ଏଲୀୟ ଆହାବଦିଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍ ଜେ ମାପ୍ରୁ ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଡଣ୍ଡ୍ ସିଦେଙ୍ଗ୍ ସନ୍ସି ମାର୍ହାନ୍। ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ରାଜାଦିଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍, “ଏମେ ନାସେଣାନ୍ ନାନୁ ମାରିଅର୍ସୁ ପିରୁ ରାପିତ୍ ଇଜି ୱେର୍ଏ, ନାସେଣାନ୍ ଇସ୍ରାଏଲ୍ଦୁ ପିରୁ ଆଏତ୍ ଗି ମାରି ମାସୁଏରୁ ଆର୍ଉ।” ଇୟା ମାଟା ଆହାବ ରାଜାଦିଙ୍ଗ୍ ବିସ୍ତାର୍ ରିସା କିବିସ୍ତାନ୍ ଜେ ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ଏଲିୟଦିଙ୍ଗ୍ ସାପିସ୍ତେଙ୍ଗ୍ ମାନ୍ସୁ କିତାନ୍।
ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ମାପ୍ରୁ ଏଲିୟଦିଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍ ଗାନି ଆହାବ ରାଜାଦି ବାଣାନ୍ ଗରତୁ ସନ୍ସି ମାରାଗ୍ଜିମାନ୍। ଏଲିୟ ଗରତୁ ଆୟା ଝରନ୍ଦି ଡାଗ୍ରୁ ସହାନ୍ ଏମେ ଡାଗ୍ରୁ ସନିୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ମାପ୍ରୁ ୱାନିଙ୍ଗ୍ ୱେତାମାହାନ୍। ୱିଜୁ ସାଲ୍ଦି ମାରି ୱିଜୁ ମିଲି-ମିଲି, ପଟିଙ୍ଗ୍ ଏଲିୟ ଡାଗ୍ରୁ ରୁଟି ମାରି କାଣ୍ଡା ତାସି ମାହେ। ଆୟାପୁରା ୱେଡ଼ାଦୁ, ଆହାବ ରାଜା ମାରି ୱାନି ସେନାର୍ ଏଲିୟଦିଙ୍ଗ୍ ରେବାଜି ମାହାର୍, ମାତର୍ ୱାରୁ ୱାନିଙ୍ଗ୍ ରେବାଦେଙ୍ଗ୍ ଆଟ୍ଏତାର୍।
ପିରୁ ରେଇୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ଏସୋ ୱେଡ଼ା ୱେନ୍କା ଆୟା ଝରନ୍ ୱାହ୍ତା ସର୍ହାତ୍। ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ଏଲିୟ ଡାଗ୍ରୁ ମାହି ଦେସେମ୍ଦୁ ସର୍ହାନ୍। ଆୟା ଦେସେମ୍ଦୁ ଉଣ୍ଡ୍ରେ ଗରିବ୍ ରାଣ୍ଡି ମାହାତ୍ ଏୟେଙ୍ଗି ଉଣ୍ଡ୍ରେ କଡ଼ ମାର୍ହାନ୍। ୱାରି ଡାଗ୍ରୁ ଉଣିକା ପାକାପାକି ୱିଜିତା ମାହାତ୍ ମାତର୍ ଆବେନୁ ଇନି ତାସ୍ବାସ୍ ଆଏଣ୍ଡା ମାର୍ହାତ୍। ମାତର୍ ମାରିବା, ଆୟା ଆଡ଼୍ସି ଏଲିୟଦିଙ୍ଗ୍ ଜତନ୍ କିତାତ୍, ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ମାପ୍ରୁ ଦାନିଙ୍ଗ୍ ନି ଦାନି କଡ଼ରିଙ୍ଗ୍ ଦରକାର୍ ଜିନିଷ୍ ସିତାନ୍, ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ଦାନିଙ୍ଗ୍ ଆଟାଦି କେଲୁ ମାରି ଦାନି ନିଉ ଇଡ୍ନି କାୟା ଏସେଙ୍ଗ୍ବା କାଲି ଆଏତାତ୍। ଆୟାୱିଜୁ ମର୍ଡି ୱେଡ଼ାଦୁ ଦାନିବାନୁ ଉଣ୍ଡେଙ୍ଗ୍ ମାହାତ୍। ଏଲିୟ ଏସୋ ପାଟେଙ୍ଗ୍ ନାସେଣାନ୍ ଆବେନୁ ମାର୍ହାନ୍।
ମୁଣ୍ତ୍ରି ପାଟେଙ୍ଗ୍ ଅଦା ୱେନ୍କା, ମାପ୍ରୁ ଏଲିୟଦିଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍ ଜେ ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ମାରିଡ଼େସି ପିରୁ କିବିସ୍ନାନ୍। ମାପ୍ରୁ ଏଲିୟଦିଙ୍ଗ୍ ମାରିଡ଼େସି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦେସେମ୍ଦୁ ସନ୍ସି ଆହାବ ରାଜାଦିଙ୍ଗ୍ ୱାର୍ଗିଦେଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍। ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ଏଲିୟ ଆହାବ ରାଜାଦି ଡାଗ୍ରୁ ସର୍ହାନ୍। ଏସେଙ୍ଗ୍ ଆହାବ ୱାନିଙ୍ଗ୍ ସୁଡ଼୍ତାନ୍ ମାରି ୱାନିଙ୍ଗ୍ ୱେର୍ତାନ୍, “ ଅହ! ନିନୁ ନେ, କାଷ୍ଟାମ୍ ତାନି ଲୋକୁ!” ଏଲିୟ ୱେହ୍ତାନ୍, “କାଷ୍ଟାମ୍ କିନି ଲୋକୁ ନିନେ ନା! ନିନୁ ମାପ୍ରୁଦିଙ୍ଗ୍ ଡ଼ିସ୍ତିମାନି। ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ନେ ନିକାମେ ମାପ୍ରୁ, ମାତର୍ ନିନୁ ବାଲ୍ ଦେୟାମଦିଙ୍ଗ୍ ଉପାସନା କିଜିନି। ଇୟେଲ୍ ନିନୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦେସେମ୍ଦି ୱିଜୁ ଲୋକାଙ୍ଗ୍ କର୍ମିଲ୍ ଗୋରତୁ ଆସ୍ସି ୱାଦେଙ୍ଗ୍ ମାନାତ୍।”
ମାରି: ୱିଜୁ ଲୋକୁ କର୍ମିଲ୍ ଗୋରତୁ ସର୍ହାର୍। ଆୟା ଲୋକୁ ବା ୱାତାର୍ ଏୟେର୍ଗି ୱେହ୍ସି ମାର୍ହାର୍ ଜେ ୱାରୁ ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି କାବୁର୍ ୱେହ୍ସି ମାର୍ହାର୍। ଇୟାକାର୍ ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି ବାବବାଦି ମାର୍ହାନ୍। ୱାରୁ ୪୫୦ ଲୋକୁ ମାର୍ହାର୍। ଏଲିୟ ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ୱେର୍ତାନ୍, “ଏସୋ ଦିନାମ୍ ମିରୁ ନିଜେ ମାନ୍ସୁ ଡ଼େପ୍ସି ମାନ୍ଜିନିଦେର୍? ମାରି ଯିହୋବା ମାପ୍ରୁ ମାନାନ୍ ମାରି ୱାନି ଉପାସନା କିଦୁ! ମାରି ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ ମାପ୍ରୁ ମାନାନ୍ ମାରି ୱାନି ଉପାସନା କିଦୁ!”
ଦାନିୱେନ୍କା ଏଲିୟ ବାଲ୍ଦି ବାବବାଦିଦିଙ୍ଗ୍ ୱେର୍ତାନ୍, “ଉଣ୍ଡ୍ରେ କୋଡି ଡ଼େଇଦୁ ମାରି ଦାନି କଇତି କାଣ୍ଡେଙ୍ଗା ବଲିଦାନ୍ କିଦେଙ୍ଗ୍ ଉଣ୍ଡ୍ରେ ବେଦି ମୁସ୍କୁ ଇଡ୍ଦୁ, ମାତର୍ ସିସୁ ଆଡ୍ଗିସ୍ମାଟ୍। ଦାନିୱେନ୍କା ନାନୁ ବା ଆୟାଲେକେନ୍ କିନା, ମାରି ଉଣ୍ଡ୍ରେ ଆଇ ବେଦିଦୁ ନାନୁ ଆୟା କାଣ୍ଡାଦିଙ୍ଗ୍ ବେଦିମୁସ୍କୁ ଇଡ୍ନା। ନାସ୍ତିୱାଲେ ଜଦି ମାପ୍ରୁ ବେଦି ମୁସ୍କୁ ସିସୁ ଆର୍ପ୍ନାନ୍ ମାରି ମିରୁ ନେସ୍ନିଦେର୍ ଜେ ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ନିକାମେ ମାପ୍ରୁ।” ମାରି ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି ବାବବାଦିଙ୍ଗ୍ ଉଣ୍ଡ୍ରେ ବଲିଦାନ୍ ତିଆର୍ କିତାର୍ ମାରି ସିସୁ ଆଡ୍ଗିସ୍ଏର୍।
ମାରି ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି ବାବବାଦିଙ୍ଗ୍ ବାଲ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ପାର୍ତନା କିତାର୍, “ଏ ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍, ମା ମାଟା ୱେନ୍ଆ!” ୱେଡ଼ାରୁଦାନ୍ ସେଉଡ଼ୁ ଆଜି ପାର୍ତନା କିତାର୍ ମାରି ଇୟାୱାଜା ଜେ ନିଜେ-ନିଜେ କୁଡାମ୍କୁ ଆସ୍ସି କୟାତାର୍, ମାରି ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ ଇନିକା ଉତର୍ ସିଏତାତ୍, ମାରି ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ଇନି ସିସୁ ଆର୍ପ୍ଏତାନ୍।
ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି ବାବବାଦିର୍ ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ପାର୍ତନା କିଦେଙ୍ଗ୍ ପାକାପାକି ୱେଡ଼ାରୁ କିତାର୍। ୱେନ୍କା: ୱାରୁ ପାର୍ତନା କିଦେଙ୍ଗ୍ ଆଲେତାର୍। ନାସ୍ତିୱାଲେ ଏଲୀୟ ଆଇ କୋଡିଦି କାଣ୍ଡାଦିଙ୍ଗ୍ ମାପ୍ରୁଦି ବେଦି ମୁସ୍କୁ ଇଟ୍ତାମାର୍ହାନ୍। ଦାନିୱେନ୍କା, ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍ ଜେ ଏରୁଦି ବାର୍ଟା ପେରି କେଲ୍କାଣାନ୍ ଏରୁ ଆସ୍ସି ବଲିଦାନ୍ ମୁସ୍କୁ ୱାକ୍ତୁ ଇୟାୱାଜା ଜେ ଏମେ ନାସେଣାନ୍ କାଣ୍ଡା, ୱେହ୍କୁ, ମାରି ବେଦିଦି ସାରିସୁରୁଲାଦି ଭୁମିଦୁ ପୁରାପୁରି ଉଦ୍ନି ନାସେଣାନ୍।
ଦାନିୱେନ୍କା ଏଲିୟ ପାର୍ତନା କିତାନ୍, “ଏ ଯିହୋବା, ଆବ୍ରାହାମ୍, ଇସାକ୍, ମାରି ଯାକୁବଦିଙ୍ଗ୍ ମାପ୍ରୁ, ମାଙ୍ଗିଁ ତର୍ପ୍ଆ ଜେ ନିନୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ଦି ମାପ୍ରୁ ମାରି ନାନୁ ନି ଗତିମୁର୍ଲି। ନାଙ୍ଗିଁ ଉତର୍ ସିଦା ଏନେଟ୍ଗି ଇୟାୱିଜୁ ଲୋକୁ ନେସିର୍ ଜେ ନିନୁ ନେ ସତ୍ ମାପ୍ରୁ।”
ଦାପ୍ରେ,ବାଦଡ଼୍ଦାନ୍ ସିସୁ ଆର୍ତାତ୍ ମାରି କାଣ୍ଡା, ୱେହ୍କୁ, କାଲୁ, ସିକ୍ଲା, ମାରି ଇୟାୱାଜା ଜେ ଡାଗ୍ରୁ-ଡାଗ୍ରୁହି ଏରୁ ୱିଜୁ ୱାହିସ୍ତାନ୍। ଏସ୍ତିୱାଲେ ଲୋକୁ ଇକା ସୁଡ଼୍ତାର୍, ୱାରୁ ଭୁମିଦୁ ଆର୍ଜି ୱେହ୍ତାର୍, “ଯିହୋବା ନେ ମାପ୍ରୁ! ଯିହୋବା ନେ ମାପ୍ରୁ!”
ଦାନିୱେନ୍କା ଏଲିୟ ୱେହ୍ତାନ୍, “ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି ଅରେନ୍ ବା ବାବବାଦିର୍ ଜିଏଣ୍ଡା ସନାର୍!” ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ଲୋକୁ ବାଲ୍ ଦେୟାମ୍ଦି ବାବବାଦିରି ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ଆସ୍ତାର୍ ମାରି ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଆବେଣାନ୍ ଆଇଡାଗ୍ରୁ ଅତାର୍ ମାରି ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଡାକ୍ତାର୍।
ମାରି ଏଲିୟ ଆହାବ ରାଜାଦିଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍, “ଦାପ୍ରେ ନିଜେ ଇନ୍ଣ୍ଡ୍ର ସନ୍ଆ, ମାତର୍ ପିରୁ ଆନାତ୍ଲେ।” ଦାପ୍ରେ ବାଦଡ଼୍ କାରିଙ୍ଗାଁ ଆତାତ୍, ମାରି ପେରି ପିରୁ ଆରାମ୍ ଆତାତ୍। ଯିହୋବା ମାପ୍ରୁ ଆୟା ମର୍ଡିଦିଙ୍ଗ୍ ୱିସ୍ତାନ୍। ଆବେଣାନ୍ ନେସ୍ତେଙ୍ଗ୍ ଆଟ୍ତାନ୍ ଜେ ଯିହୋବା ନେ ସତ୍ ମାପ୍ରୁ।
ନାସ୍ତିୱାଲେ ଏଲୀୟ ନିଜେ ପାଣି ୱିସ୍ତାନ୍, ମାରି ମାପ୍ରୁ ଏଲିଶାୟ ଦୋରୁଦି ଉଣ୍ଡ୍ରେ ମେମାର୍ ନିଜେୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ବାବବାଦି ଆଦେଙ୍ଗ୍ ଆସ୍କିତାନ୍। ମାପ୍ରୁ ଏଲିଶାୟଦି ବାଣାନ୍ ନାଣ୍ଡୋ କାବା ଆନି ପାଣି କିତାନ୍। ଉଣ୍ଡ୍ରେ କାବାଆନି ପାଣି ନାମାନଦି ୱାଲେ ଆତାତ୍। ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ଉଣ୍ଡ୍ରେ ସାତ୍ରୁଦି ସେନାର୍ରି ସେନାପତି ମାହାନ୍, ମାରି ୱାନି ତୋଲୁଦୁ ଉଣ୍ଡ୍ରେ ସେଇ ରୋଗାମ୍ ଆତାମାର୍ହାତ୍। ନାମାନ ଏଲିଶାୟଦି ବିଷୟ ୱେହାମାହାନ୍, ଆୟାୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ଏଲିଶାୟ ଡାଗ୍ରୁ ୱାତାନ୍ ମାରି ଦାନିଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାନ୍ ଜେ ୱାନିଙ୍ଗ୍ ନେଗେଣ୍ଡ୍ କିଦେଙ୍ଗ୍ ବାତିମାଲିତାନ୍। ଏଲିଶାୟ ନାମାନଦିଙ୍ଗ୍ ୱେହ୍ତାତ୍ ଜେ ଯୋର୍ଦନ୍ ଗାଡାଦୁ ସନ୍ସି ଏରୁଦୁ ଏଡ଼ୁ ଜାରିଙ୍ଗ୍ ମୁଡୁଗ୍ଜି ନିଙ୍ଗ୍ଆ।
ନାମାନ ରିସା ଆତାନ୍। ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ଇୟାଲେକେନ୍ କିଦେଙ୍ଗ୍ ମନା କିତାନ୍, ମାତର୍ ଇକା ୱାନିଙ୍ଗ୍ ମୁର୍କଦି ପାଣିୱାଜା ଲାଗେଆଜି ମାର୍ହାତ୍। ମାରି ୱେନ୍କା ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ନିଜେ ମାନ୍ସୁଦିଙ୍ଗ୍ ବାଦ୍ଲେ କିତାନ୍ ମାରି ସନ୍ସି ଯୋର୍ଦନ୍ ଗାଡାତି ଏରୁଦୁ ଏଡ଼ୁ ଜାରିଙ୍ଗ୍ ମୁଡୁଗ୍ଜି ନିଙ୍ଗିଁତାନ୍। ୱିଜ୍ନି ଏସ୍ତିୱେଡାଦୁ ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ଏରୁଦାନ୍ ସୋସି ୱାତାନ୍ ଏସ୍ତିୱାଲେ ମାପ୍ରୁ ୱାନିଙ୍ଗ୍ ନେଗେଣ୍ଡ୍ କିତାନ୍।
ମାପ୍ରୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ଦି ଲୋକା ଡାଗ୍ରୁ ଆଇ ନାଣ୍ଡୋ ବାବବାଦି ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ପୋକ୍ତାନ୍। ୱାରୁ ୱିଜୁ ଲୋକୁ ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଦେୟାମଦି ଉପାସନା ବନ୍ଦ୍ କିଦେଙ୍ଗ୍ ୱେର୍ତାର୍। ଇୟା ବାଦ୍ଲୁଦାନ୍ ଜେ,ୱାରି ଲୋଇ ନ୍ୟାୟୱାଜା କୁଡ୍ଜି ସାଦୁ ମାରି ୱାରି ଲୋଇ ଦୟା କିଦେଙ୍ଗ୍ ମାନାତ୍। ଆୟା ବାବବାଦି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ଦାଣ୍କିସ୍ତାର୍ ଜେ ୱାରୁ ସେଏଣ୍ଡ୍ ପାଣି କିଦେଙ୍ଗ୍ ବନ୍ଦ୍ କିଦୁ ମାରି ଇୟା ବାଦ୍ଲୁଦାନ୍ ମାପ୍ରୁଦି ମାଟା ମାନାନିଦେର୍। ମାତର୍ ୱାରୁ ଇୟାୱାଜା କିଏର୍ ମାରି ମାପ୍ରୁ ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଦସ୍କିଜି ବିଚାର୍ କିନାନ୍, ମାରି ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଡଣ୍ଡ୍ କିନାନ୍।
ନାଣ୍ଡୋ ୱେଡାଦୁ, ଆୟା ଲୋକୁ ମାପ୍ରୁଦି ନିୟମ ମାନାଏତାର୍। ୱିଜୁୱାଲେ ୱାରୁ ବାବବାଦିଙ୍ଗ୍ ସେଇ ପାଣି କିତାର ମାରି ଇୟାୱାଜାନେ ଏସେଙ୍ଗ୍-ଏସେଙ୍ଗ୍ ୱାରିଙ୍ଗ୍ ସାପିସ୍ତାର୍। ଉଣ୍ଡ୍ରେ ତର୍, ୱାରୁ ଯିରୀମିୟ ବାବବାଦିଙ୍ଗ୍ ୱାହ୍ତି କୁଇଁ କାଲ୍ ଲୋଇ ପୋକ୍ତାଡ଼ିସ୍ତାର୍ ମାରି ୱାନିଙ୍ଗ୍ ସାନିୱାନ୍ଦିଙ୍ଗ୍ ଡ଼ିସ୍ତାନ୍।ୱାଣ୍ତ୍ରୁ କୁଇଁ କାଲ୍ଦି ସିକ୍ଲାଦୁ ମୁଡୁଗିତାନ୍। ମାରି ନାସ୍ତିୱାଲେ ରାଜାଦିଙ୍ଗ୍ ୱାନି ମୁସ୍କୁ ଦୟା ୱାତାତ୍ ମାରି ୱାଣ୍ତ୍ରୁ ୱାରିଙ୍ଗ୍ ସେନାରିଙ୍ଗ୍ ଆଦେଶ୍ ସିତାନ୍ ଜେ ଯିରୀମିୟ ସାତି ୱେନ୍କା ୱାନିଙ୍ଗ୍ କୁଇଁ କାଲ୍ଦାନ୍ ବାଇଲୁଦୁ ତାଗାଟ୍।
ବାବବାଦିର୍ ମାପ୍ରୁଦି ବାଣାନ୍ ୱେହ୍ନିକା ବନ୍ଦ୍କିଏତାର୍ ମାରିବା ଲୋକୁ ୱାରୁ କାରାହିଜି ମାର୍ହାର୍। ୱାରୁ ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ଦାଣ୍କିସ୍ତାର୍ ଜେ ମାରି ୱାରୁ ମାନ୍ସୁ ଡ଼େପ୍ଏତିଙ୍ଗା ମାରି ମାପ୍ରୁ ୱାରିଙ୍ଗ୍ ନାଷ୍ଟୁ କିନାନ୍। ୱାରୁ ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ଇକା ୱିଜୁ ଅଡ଼୍ବିତାର୍ ଜେ ମାପ୍ରୁ ୱାରି ଡାଗ୍ରୁ ମସିହାଦିଙ୍ଗ୍ ପୋକ୍ତେଙ୍ଗ୍ ପାର୍ମାଣ୍ କିତାମାନାନ୍।
୧ରାଜା ୧୬ -୧୮; ୨ରାଜା ୫; ଯିରୀମିୟ ୩୮ ଦି ଉଣ୍ଡ୍ରେ ବାଇବଲ୍ଦି କାତା
Free to use, adapt, and share under an open license (CC BY-SA 4.0).