۲۰- تبعید و بازگشت

پادشاهی اسرائیل و پادشاهی یهودا هر دو قُنجِشون ضد خدا گناهشون کَ. نُمین عهدی کُ هادِ خدا دیم کوهِ سینا دَرٓشون بَستِ بُ، بَشُنتِمَرد‌. خدا هادِ پیامبرون ب نُمین هشدارشون دا کُ واگردِندَ و خداش پرستِش کِرِندَ، ولی نُمین اطلاعَتِشون نِکَ.

نِزِینی بُبُ کُ خدا نُمینِ تنبیهِش کَ و اجازَ شادا کُ دشمنونِشون نُمین نابود کِرِ. نُ وَقتَ ایبی قَومِ قدرتمند وجودِش دَ کُ اسمِش آشور بُ. آشوریون از بِقیَ قَومون خیلی بیرحم تر بُدِندَ. پادشاهی اسرائیل توسطِ آشوریون از بین دٌ بُشُ. آشوریون خیلی از مردم پادشاهی اسرائیل را بَشُنکُشت، هر چِ کُ شَگا غارتِشون کَ و قسمتونی از سرزمینِشون را بَشُنسوجَنا.

آشوریون پاکِ پیامبرون و آدمونِ پیلدار و آدمونی کُ مهارَتیشون دَ هادِ خوشون بَشُن بَ ب آشور. فقط آدمونِ کَمی کُ فقیر بُدِندَ اسرائیل دِ بِمَندِندَ.

بَد‍ش آشوریون، بیگانگون ب سرزمین اسرائیل بَشُنارد تا نینِ زندگی کِرِندَ. بیگانه گَل شَهرونِ ویرونَ بازسازیشون کَ و هادِ باقی مَندِ اسراییلیون، ازدواجشون کَ. نَسلِ ازدواجِش نیا را، سامری اَشُنخوند.

مردم پادشاهی یهودا بَشُندی کُ خدا مردم پادشاهی اسراییل را هادِ خاطِرِ بی ایمانی و نافرمانی کُ شُ اَکَ مجازاتِشون کَ ولی هادِ نِ، هَنی بِت و خدایون کنعانیان شَپَرَستادِندَ. خدا پیامبرونی بَشَکینا تا نُمین هشدار دِ ولی نُمین کارِ خُشون شَکَ.

نَزدیکِ صد سال بَدِ نابودی پادشاهی اسراییل ب دست آشوریون، خدا نِبوکَدنِصَّر پادشاه بابِل را بَشکینا تا ب پادشاهی یهودا حَملَ کِرِ. بابلیون قَوم قَوی بُدِندَ. پادشاه یهودا قِبیلِش کَ به نِبوکَدنِصَّر خدمت کِرِ و هرسال پیرِ زیادی نُش را شَکینا.

ولی بَدِ چند سال پادشاه یهودا علیه بابل شورِشش کَ. ن خاطر را بابلیون دوبارَ واگرِدادِندَ و به پادشاهی یَهودا حملَشون کَ. بابلییون کل شهرِ اورشلیم تصرفشون کَ، معبد نابودِشون کَ و پاکِ ثروتی کُ معبد و شهر دِ بُ بَشُنبَ.

نه خاطر را کُ پادشاه یهودا تنبیه کِرِندَ، سربازونِ نِبوکَدنِصَّر پیرِگَلِش جِلِیِ چِیمونِش بَشُنکُشت و چِیمونِش کورِشون کَ. بَدِ نِ، نُمین پادشاه هادِ خوشون بَشُنبَ تا زندان بابل د بِمیرِ.

نِبوکَدنِصَّر و سپاهیونِش تقریبا پاکِ مردمِ پادشاه یهودا هادِ خوشون بَشُنبَ بابل و فقط آدمون فقیر و کشاورز زِمینشون نا تا کشاورزی کِرِندَ. به نِ وقتَ کُ قَومِ خدا مجبور بُبُدِ ندَ سرزمین موعودشون ترک کِرِندَ، تبعید اَواجِندَ.

اِگَر چِ خدا هادِ تبعید قَومِ خوش به خاطرِ گناهونِشون مجازاتش کَ، ولی نُمین و وعدِگَلی کُ شادادِ بُ ویرِش وانُشُ. خدا هادِرِ قَومِ خوش بُ و هادِ پیامبرون هادِ نُمین صحبت شَکَ. خدا وعدَ شادا کُ بَدِ هفتاد سال دوبارَ قَومِش به سرزمین موعود وا اَگِردَنِ.

بَدِ هفتاد سال، کوروش پادشاه پارسیون، بابلیونِش شکست آدا و نِزِینی بُبُ کُ امپراتوری پارسیون بر امپراتوری بابلیون دیم خیلی یاقا و قَومون دِ تسلطِش پیدا کَ. نُ وَقتَ د مردم اسرائیل را یهودی شَنامید و نُمین ویشتَرِ عمرِ خوشون را بابل زندگیشون کَردِ بُ. فِقَط نُمین کُ خیلی پیر بُدِندَ سرزمین یَهودا ویرِشون بُ.

پارسیون هادِ نِ کُ قَوی بُدِندَ، هادِ قَومونِ زیر سُلطَ خوشون هادِ مهربونی رفتار شُ اَکَ. بَدِ مدت کمی کُ کوروش ب پادشاهی پارسیون بِرَسا دستور شادا هَر یَهودی کُ شِی ب سرزمین یَهودا واگِردِ اجازَ داره تا سرزمین پارس ترک کِرِ و واگرِدِ. نُ حتی پیل ب نُمینِشون دا تا معبد اورشلیم دوبارَ بازسازی کِرِندَ. هفتاد سال بَدِ تبعید، گروه کَمی از یهودیون ب شَهرِ اورشلیم در سرزمین یهودا واگِردادِندَ.

وقتی قَوم ب اورشلیم واگِردادِندَ، معبد و کَلِ دَورِ اورشلیم بازسازیشون کَ. پارسیون هَنی دیم نُمین تسلطشون دَ ولی نُمین دوبارَ سرزمین موعود بُدِندَ و شَتونا خدا دیم معبد پَرَستِش کِرِندَ.